• Anasayfa
• Güncel Haberler
  • Video
• Küresel Haber
• Şirket Haberleri
• Ürün Haberleri
• Fuar ve Kongre
• Uygulamalar
• Teknik Bilgiler
• Uzman Gözüyle
• Roportajlar
• Firmalar-Companies

HABER ARA

ANKET

Tüm Anketler

Güneş Panellerinin Topraklanması ve Yıldırımdan Korunması
Sevim SERİNDAĞ, Proje-Satış Müdürü M. Kemal AVŞAROĞLU, Proje-Etüt Sorumlusu Radsan AŞ

Foto-voltaik sistemlerin uygulama alanları, daima eldeki tüm yüzeyi kaplayacak şekilde tasarlanıyor. Bu nedenle de mevcut TT topraklama sistemiyle entegre edilmeleri gerekiyor. Yıldırım düşmesi sonucu oluşan yüksek gerilim, foto-voltaik sistemler ve frekans dönüştürücülerin bozulmasındaki en büyük etken olarak görülüyor. Hasarlara engel olmak için birbirine uygun olarak tasarlanmış yıldırım ve yüksek gerilim koruması kullanılması öneriliyor.

Güneşten elektrik elde edilen sistemlerin en temel yapı taşı güneş hücreleri veya foto-voltaik hücrelerdir (PV-cells). Bunlar, üzerine ışık düştüğü zaman doğru akım (DC) üreten elemanlardır. Bu PV hücreler, bir araya geldiği zaman güneş modüllerini (PV modül) oluşturur. Burada güneş panelleri denmemesinin sebebi, güneş enerjisinden su ısıtan termal panellerle karıştırılmasını önlemektir.

En temel PV-hücresi silikon kristalinden oluşan hücredir. Böyle bir hücre, yaklaşık olarak 0.5-0.6 arası doğru gerilim (DC) üretir. Bu PV hücrelerin seri bağlanmasından bir PV-modül oluşur.

Güneş ışığından elektrik elde edilen bir sistemde PV hücresinin verimini, PV modülünün verimini ve sistemin verimini birbirinden farklı olarak anlamak gerekir.

Piyasadaki PV-hücrelerinden alınabilecek en iyi verim genelde yüzde 20 şeklindedir. Yani üzerlerine düşen ışık enerjisinin yüzde 20’sini elektrik enerjisine çevirir. Bir PV-modülünün verimi bu rakamdan biraz daha azdır.

Şekil1: Güneş panel sistemini oluşturan temel donanımlar

Sistemin verimini etkileyen etkenler-faktörler şöyle düşünülebilir; panellerin yerleştirildiği açı, üzerlerine düşen ışık veya gölge miktarı, sistemde kullanılan kablolar ve gerilim düşümleri sistemde kullanılan inverterler, vericiler, sigortalar gibi diğer malzemeler.

Fotovoltaik Sistemlerin Topraklanması

Foto-voltaik sistemlerin uygulama alanları, daima eldeki tüm yüzeyi kaplayacak şekilde tasarlandığından mevcut TT topraklama sistemiyle entegre edilmeleri gerekmektedir. Örneğin şekil 1’de gösterilen tesisatta tüketici tarafında kaçak akım koruma rölesi ile korunmuş herhangi bir besleme çıkışı bulunmamaktadır.

Bu durum, ilk bakışta şebeke işletmecisiyle çözülecek bir sorun gibi durmaktadır. Ancak DIN VDE 0100-712’ye göre bir kablo / iletken ile beslenen tesisatlarda devreyi açan otomatik bir cihaz bulunması zorunludur.

Yenilenebilir enerji üreten foto-voltaik sistemler, kurulum yeri ve kurulum alanı sebebi ile yıldırım düşme tehlikesi riski taşırlar. Binaların ve foto-voltaik sistemlerin korunması; tesislerin işletimde kalma sürelerinin artırılması ve yatırımların güvenliği açısından önemlidir.

Güneş panelleri montaj yeri özelliğine göre som bakır ve esnek bakır iletkenler ile aşağıdaki belirtilen uygulamalardaki gibi topraklanırlar.

Güneş Panellerinin Yıldırımdan Korunması

Yenilenebilir enerji üreten foto-voltaik sistemler, kurulum yeri ve kurulum alanı sebebi ile yıldırım düşme tehlikesi riski taşırlar. Binaların ve foto-voltaik sistemlerin korunması; tesislerin işletimde kalma sürelerinin artırılması ve yatırımların güvenliği açısından önemlidir.

Yüksek Gerilim Koruma

Foto-voltaik sistemler ve frekans dönüştürücülerin bozulmasındaki en büyük etken genellikle yıldırım düşmesi sonucunda oluşan yüksek gerilimdir. Bu gibi durumlarda foto-voltaik sistemin kullanıcısı, sistemin durmasından kaynaklanan zararın yanı sıra yüksek tamir bedeli ile karşı karşıya kalır. Bu hasarlara engel olmak için birbirine uygun olarak tasarlanmış yıldırım ve yüksek gerilim koruması kullanılmalıdır.

Örnek: Foto-voltaik bir sistem için yıldırımdan korunma tedbirleri

Normlar ve Spesifikasyonlar

Foto-voltaik (PV) sistemlerin kurulmasında mutlaka yüksek gerilim koruma ile ilgili geçerli olan norm ve kurallara uyulmalıdır. Bir PV sisteminin kurulması ve yüksek gerilim koruma modüllerinin seçimi DIN VDE 0100 Kısım 712/E ve DIN IEC 64/1123/CD (Düşük gerilim sistemlerinin kurulumu; özel sistemler; foto-voltaik-besleme şebekesi) normlarında açıklanmıştır. VdS hasar koruma 2010-Vds yayımlarında PV sistemli binalar için >10 kW gücünde koruma sınıfı III, yıldırım ve yüksek gerilim koruma kullanılmasını önermektedir. 3e dergisinden alıntıdır.